العلامة المجلسي (مترجم :همدانى)

21

بحار الأنوار (ج67 و 68) (فارسى)

صفات خدائى مىشود ) وقتى بخواند مرا اجابت نمايم وقتى درخواستى كند عطا نمايم او را و ترديد نمىنمايم در چيزى كه بخواهم انجام دهم آن گونه ترديدى كه در مرگ مؤمن دارم ( با آن بيانى كه در اين مطلب قبلا گفته شد ) چون از مرگ و شدائدش ناراحت است من هم ناراحتى او را نميخواهم . 22 - مصباح الشريعه حضرت صادق عليه السلام فرمود مناجات و رازگوئى اهل معرفت بر سه پايه استوار است 1 - ترس 2 - اميد 3 - محبت پس خوف و ترس نتيجه علم و دانستن است و اميد داشتن نتيجه پيدايش حالت يقين است و محبت و دوستى نتيجه معرفت و شناسائى است علامت و نشانه خوف گريختن و نشانه و علامت اميد طلب و دنبال كردن است و نشانه دوستى و محبت برگزيدن و مقدم داشتن محبوب بر هر چه كه غير او باشد - وقتى كه علم و دانش در سينه انسان جا گرفت و محقق شد ( نسخه ديگر وقتى كه انسان مراحل زيادى از معرفت را پيمود ) حالت خوف پيدا مىشود و هنگامى كه اين حالت خوف راسخ شد و دوام داشت از هر چيز ميگريزد وقتى هم كه گريخت نجات مىيابد و هنگامى كه نور و روشنائى يقين در دل تابش نمود عنايات بيشترى را مشاهده مىكند وقتى توانست فضل و عنايات را مشاهده كند حالت اميد يافت مىشود وقتى لذت و شيرينى رجاء و اميد را احساس كرد دنبال مىكند و وقتى بسعى و كوشش موفق شد بالاخره مىيابد و هنگامى كه نور و شعاع معرفت و شناخت در اعماق دل جلوه كرد و راه يافت نسيم محبت و دوستى ميوزد وقتى كه نسيم محبت وزش كرد هميشه انس و الفت تا محبوب پيدا مىكند و مقدم ميدارد محبوب خود را بر هر چه جز او باشد و دستور و خواسته او را انجام ميدهد و از نواهى و چيزهاى ناپسند در نظر او اجتناب و دورى مىكند و خواست و نخواست او بر هر چيز ديگر انتخاب مينمايد و وقتى بر بساط الفت و حالت انس مستقر و جاى گزين شد و اوامر و دستورات او را كاملا انجام داد و از نواهى او جدا اجتناب نمود به آن حالت راز گوئى واقعى و به مقام قرب و نزديكى حقيقى و اصل مىشود و مثل اين پايه‌هاى سه‌گانه ( خوف و رجاء و محبت ) مثل حرم و مسجد الحرام و خانه كعبه است . كسى كه وارد حرم مكه شد از آسيب و ضرر در امان است . و كسى كه وارد مسجد شد ( مقدارى نزديك‌تر شد ) اعضاء و جوارحش در امان است از اينكه در معصيت به كار افتد . و كسى كه داخل كعبه شد قلب او در امان است از اينكه به غير ياد خدا باشد به ياد غير خدا باشد . پس درست دقت كن اگر حالتت طورى است كه فرا رسيدن مرگ را دوست دارى . سپاس و شكر خدا كن كه تو را موفق داشته و از توجه به غير خودش تو را باز داشته . و اگر حالت ديگرى دارى با تصميم جدى و محكم از اين حالت حركت كن و پشيمانى و تاسف